Học toán › Giáo viên › Trò chơi toán cho lớp học tiểu học

Dành cho giáo viên

Trò chơi toán cho lớp học tiểu học

Trò chơi toán hữu ích khi học sinh biết mình đang tìm quan hệ gì và giáo viên thấy được cách nghĩ. Chọn số trong phạm vi đã học, nói luật ngắn, làm thử một lượt rồi mới chia nhóm. Không nhất thiết loại người trả lời sai; có thể cho dùng đồ vật, thử lại và đổi vai để mọi em tiếp tục tham gia.

1. Ghép cặp tạo tổng

Dùng thẻ 0–10, mỗi cặp học sinh tìm hai thẻ có tổng 10. Nếu chọn 7, thẻ còn lại là 3. Mỗi em giải thích một lượt rồi đổi vai; không giật thẻ hoặc tranh nói. Với Lớp 1 có thể đặt 10 que bên cạnh để kiểm.

Giảm mức khó bằng cách chỉ để ba lựa chọn. Tăng mức khi đã học bằng tổng 20, chẳng hạn 7 và 13. Kết thúc hỏi “Vì sao khi một số tăng 1 thì số kia phải giảm 1?”. Câu hỏi nối trò chơi với quan hệ tổng không đổi.

2. Cửa hàng giấy

Chuẩn bị thẻ hàng với giá giả định 6.000, 8.000, 12.000 đồng và thẻ tiền 10.000, 20.000, 50.000 đồng. Dành cho học sinh đã học phạm vi tiền đó. Một em mua món 8.000 đồng, đưa 20.000; bạn bán trả 12.000 đồng và cả hai kiểm 8.000 + 12.000 = 20.000.

Đổi vai sau mỗi lượt. Giảm khó bằng một món, tăng bằng hai món hoặc ngân sách cố định. Giá chỉ phục vụ bài tập; không hỏi hoàn cảnh hoặc mức chi tiêu thật. Với học sinh nhỏ, chuyển sang đổi đồ vật thay tính hàng nghìn.

3. Xếp mảng để tìm phép nhân

Mỗi nhóm có 24 nắp chai. Xếp thành hàng đều nhau, chẳng hạn 4 hàng, mỗi hàng 6; viết 6 × 4 = 24. Xoay mảng để thấy 4 × 6 = 24. Cùng đếm lại để kiểm, rồi tìm cách xếp khác như 3 hàng mỗi hàng 8.

Lớp 2 dùng lượng phù hợp bảng 2 và 5, chẳng hạn 10 hoặc 20. Lớp 3 mở rộng theo bảng 2–9. Câu hỏi cuối: “Cách xếp nào cho biết ngay phép chia tương ứng?”. Không dùng trò này để buộc học sinh thuộc bảng chưa học.

4. Ai mô tả hình rõ hơn?

Một em nhìn thẻ hình, mô tả mà không nói tên; bạn chọn hình phù hợp từ vài thẻ. “Bốn cạnh bằng nhau, bốn góc vuông” mô tả hình vuông. Cho thẻ hình vuông xoay nghiêng để tránh dựa vào hướng vẽ. Khi mô tả chưa đủ, bạn được hỏi thêm.

Giảm khó bằng ít thẻ và cho chỉ vào cạnh. Tăng bằng yêu cầu tìm hai hình cùng thoả một mô tả, rồi thêm đặc điểm để phân biệt. Câu “có bốn cạnh” chưa xác định duy nhất hình vuông. Sau trò chơi, ghi lại các từ cạnh, đỉnh, góc dùng đúng.

5. Tổ ong tìm quan hệ

Viết 8, 5, 13, 2, 19 trên năm ô hoặc năm thẻ. Nhiệm vụ là tìm một số bằng tổng hai số ở hai ô khác: 8 + 5 = 13. Học sinh làm riêng, trao đổi theo cặp rồi cả nhóm kiểm tất cả cặp. Chỉ được dùng mỗi ô một lần trong một phép tính.

Với phép nhân, dùng 3, 4, 12, 7, 19; quan hệ là 3 × 4 = 12. Sau khi quen, học sinh tự tạo một bộ thẻ. Người tạo phải kiểm các cặp để biết có một hay nhiều quan hệ, và nêu luật phù hợp. Đây là hoạt động lập luận, không chỉ đi tìm đáp án có sẵn.

Tổ chức để mọi học sinh có lượt

Chia vai người đặt câu, người làm, người kiểm; đổi vai theo lượt. Cho thời gian suy nghĩ riêng trước khi nhóm thảo luận để học sinh nói nhanh không lấy hết cơ hội. Trả lời sai có thể dẫn tới một gợi ý hoặc dùng đồ vật, không nhất thiết mất lượt.

Giữ luật rõ với lớp đông: một bộ thẻ mỗi nhóm, một nơi đặt thẻ đã dùng và một tín hiệu dừng. Nếu dùng màn hình, có thể chép câu lên bảng để không phụ thuộc thiết bị. Nếu dùng ứng dụng, kiểm chế độ, mức bài và cách chia thiết bị trước tiết học.

Chốt kiến thức sau cuộc chơi

Dành một câu cuối để học sinh nói điều đã dùng: cặp tạo 10, giá trị mệnh giá, nhóm bằng nhau, đặc điểm hình hoặc quan hệ tổng. Cho một ví dụ mới ngắn để xem kiến thức có chuyển ra ngoài trò chơi không.

Không coi đội thắng là nhóm hiểu nhất. Quan sát cách giải thích và sản phẩm cá nhân. Nếu nhiều em cùng nhầm, chọn một tình huống đó cho phần bài học tiếp theo; đổi luật hoặc giảm số thay vì chỉ chơi lại nhanh hơn.

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu liên quan

Báo lỗi nội dung