Học toán › Chủ đề › Hình học

Học theo chủ đề

Hình học

Học hình học là nhìn đặc điểm, mô tả và dùng đặc điểm để giải thích. Nhận ra hình vuông quen thuộc là bước đầu; nhận ra nó vẫn là hình vuông khi xoay nghiêng mới cho thấy con đang nhìn cạnh và góc. Hãy cho con chạm, xếp, gấp, vẽ và nói trước khi ghi nhớ tên. Không phải hình nào trông giống nhau cũng có cùng các tính chất.

Học theo từng lớp

Những ý cần hiểu

1. Tách hình phẳng với hình khối

Hình chữ nhật là hình phẳng; hộp sữa có dạng khối hộp chữ nhật. Một mặt của hộp có thể là hình chữ nhật, nhưng cả hộp không phải một hình phẳng. Dùng ngón tay đi quanh một mặt, rồi cầm cả hộp để phân biệt. Quả bóng gợi khối cầu, còn hình tròn trên giấy là hình phẳng. Đồ vật đời thật chỉ gần giống mô hình toán, nên không cần ép từng chi tiết nhỏ phải trùng.

2. Đếm cạnh và đỉnh có điểm bắt đầu

Tam giác có 3 cạnh, 3 đỉnh; tứ giác có 4 cạnh, 4 đỉnh. Đánh dấu một đỉnh rồi đi quanh hình, đếm mỗi cạnh một lần và dừng khi trở lại dấu. Hình tròn không có cạnh thẳng và không có đỉnh. Một đường vẽ hở không phải đa giác dù có vài đoạn thẳng; các cạnh phải nối thành đường kín.

3. Xoay hình không đổi tính chất

Hình vuông có 4 cạnh bằng nhau và 4 góc vuông. Xoay nó để một đỉnh hướng lên trên vẫn giữ các tính chất ấy. Hình chữ nhật có 4 góc vuông và hai cặp cạnh đối diện bằng nhau; hình vuông cũng thoả mô tả đó. Khi con nói “giống viên kim cương”, có thể công nhận hình ảnh con thấy rồi hỏi thêm về cạnh và góc để tìm tên toán học.

4. Góc phụ thuộc độ mở

Hai tia chung gốc tạo góc. Kéo dài nét vẽ không tự làm góc lớn hơn; điều cần nhìn là độ mở giữa hai hướng. Dùng góc một tờ giấy để kiểm tra góc vuông, rồi ở Lớp 4 dùng thước đo góc theo bài học. Đặt tâm thước ở đỉnh, một cạnh trùng vạch 0, chọn đúng thang số. Góc vuông có số đo 90°.

5. Song song và vuông góc

Hai đường vuông góc gặp nhau tạo góc vuông; hai đường song song trong cùng mặt phẳng không gặp nhau dù kéo dài. Hai cạnh đối diện của hình chữ nhật song song, hai cạnh kề vuông góc. Cho con dùng thước và ê ke để kiểm thay vì chỉ nhìn hình nghiêng. Khi vẽ, nói rõ đang xét đường thẳng kéo dài hay đoạn thẳng hữu hạn; hai đoạn chưa chạm nhau chưa đủ để kết luận song song.

Mô tả đủ để bạn chọn hình

Đặt ba thẻ: hình vuông, hình chữ nhật không vuông và hình tam giác. Một em nói “có bốn cạnh” thì còn hai lựa chọn. Thêm điều kiện “bốn cạnh bằng nhau” giúp chọn hình vuông trong bộ thẻ này. Nếu bổ sung thẻ hình thoi không vuông, cần thêm điều kiện bốn góc vuông.

Như vậy, một mô tả có đủ hay không còn phụ thuộc những hình đang xét. Cho con hỏi thêm một đặc điểm thay vì đoán ngay tên. Đổi bộ thẻ và xoay hình qua các lượt để tránh chỉ nhớ vị trí. Khi kết thúc, người lớn nhắc lại mô tả chính xác và cho con kiểm bằng cạnh, góc của hình cụ thể.

Tránh nhầm lẫn

• Gọi mọi hình bốn cạnh bằng nhau là hình vuông: còn cần bốn góc vuông.
• Nhầm đường bao hình tròn với cạnh thẳng; hãy mô tả đường cong kín.
• Đếm mặt, cạnh, đỉnh của khối bằng một góc nhìn rồi bỏ phần khuất: xoay vật hoặc dùng mô hình.

Bốn hoạt động ngắn

• Túi hình: sờ một miếng bìa rồi mô tả số cạnh, đỉnh trước khi nhìn tên.
• Ghép que: tạo tam giác và tứ giác, đổi độ dài que để thấy cùng tên hình có nhiều dáng.
• Săn góc vuông: dùng góc giấy kiểm các góc của quyển vở, không chỉ đoán.
• Gấp giấy: gấp hai nửa trùng nhau để khám phá đối xứng; thử hình có và không có nếp gấp phù hợp.

Phiếu luyện tập

Chọn câu theo phần đã học. Nếu phiếu có nội dung mở rộng, đọc hướng dẫn trước và cho con dùng hình hoặc đồ vật để giải thích.

Đếm cạnh và đỉnh của hình phẳngLớp 3, Lớp 4 · Hình quen thuộc và đa giác mở rộng.Tải PDF

Bản chữ lớn · Bản dễ đọc

Chữ nổi (BRF) (2 KB) · Văn bản chữ nổi (6 KB) · Hình nổi (PDF) (84 KB)

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Báo lỗi nội dung