Beequation
Học toán › Năm cách tính nhẩm có thể giải thích
Cùng luyện toán
Năm cách tính nhẩm có thể giải thích
Một chiến lược nhẩm có ích khi con hiểu vì sao nó giữ đúng giá trị và biết lúc nào nên dùng. Bạn có thể cho con ghi vài bước hoặc vẽ tia số; tính nhẩm không phải bài kiểm tra trí nhớ làm việc. Bắt đầu từ cách phù hợp phần đang học, rồi so hai cách trên một câu cụ thể.
1. Tạo một mốc tròn
Với 28 + 7, tách 7 thành 2 và 5. Thêm 2 được 30, thêm 5 được 35. Mốc 30 dễ giữ hơn việc đếm thêm từng đơn vị. Với 8 + 7, cùng ý đó cho 10 + 5 = 15.
Hỏi con đã lấy bao nhiêu từ số 7 và còn bao nhiêu. Một lỗi thường gặp là tạo 30 rồi cộng lại cả 7. Dùng hai màu que để thấy phần đã dùng không được tính thêm lần nữa. Cách này phù hợp khi con đã học cộng qua chục.
2. Tách theo hàng
46 + 32: thêm 30 được 76, thêm 2 được 78. 76 23: bớt 20 được 56, bớt 3 được 53. Hai bước nối với chục và đơn vị. Cho con nói “ba chục” thay vì chỉ nói “ba” để giữ đúng giá trị.
Có thể tách cả hai số: 46 + 32 = 40 + 30 + 6 + 2 = 78. Nếu cách ấy làm con phải giữ quá nhiều số, dùng cách giữ nguyên 46. Không bắt dùng chiến lược dài hơn chỉ để giống một mẫu.
3. Bù đến số thuận tiện rồi điều chỉnh
49 + 26 = 50 + 26 1 = 75. Đã tăng một số hạng thêm 1 nên phải bớt 1 khỏi tổng. Với 63 29, tính 63 30 = 33 rồi thêm lại 1, được 34; đã bớt quá một đơn vị.
Hãy hỏi kết quả tạm lớn hơn hay nhỏ hơn kết quả cần tìm. Con hiểu chiều điều chỉnh thì có thể dùng lại cho 199 + 35 = 234 hoặc 82 39 = 43. Không biến mọi bài gần tròn thành một chuỗi dấu mà con không giải thích được.
4. Gấp đôi và gần gấp đôi
7 + 8 gần 7 + 7 = 14 nên thêm 1 được 15. 18 + 19 gần 18 + 18 = 36 nên thêm 1 được 37. Hình hai hàng bằng nhau rồi thêm một đồ vật làm ý này nhìn thấy được.
Với phép nhân, biết 4 6 = 24 thì 8 6 = 48, vì số nhóm hoặc kích thước mỗi nhóm được gấp đôi theo cách biểu diễn. Chỉ nối sang nhân khi con đã hiểu nhóm bằng nhau; không dùng “gấp đôi” như một từ thần chú cho mọi số chẵn.
5. Dùng tích và phần đã biết
6 7 = 6 5 + 6 2 = 30 + 12 = 42. 9 8 = 10 8 8 = 72. Chọn tích làm điểm tựa mà con thật sự nhớ; nếu con chưa nhớ 6 5 thì một cách khác có thể thuận hơn.
Ở Lớp 5, 25% của 80 là 80 : 4 = 20; 0,75 + 0,25 = 1. Những cách nhẩm này dựa trên phân số và giá trị hàng. Không dạy phần trăm cho lớp nhỏ chỉ vì kết quả có vẻ dễ.
Ước lượng và thử lại
203 + 398 gần 200 + 400, khoảng 600. Tính chính xác được 601. Ước lượng bắt được một lỗi rất lớn nhưng chưa chứng minh từng chữ số đúng, nên có thể kiểm 601 398 = 203. Phân biệt lời “khoảng 600” với dấu bằng.
Cho con tự chọn hai câu để thử lại bằng cách khác. Nếu cách kiểm lặp nguyên bước cũ, cùng tìm một hướng độc lập như phép tính ngược, đếm nhóm hoặc mô hình. Mục tiêu là có căn cứ để tin kết quả.
Chọn cách, không thi tốc độ
Viết 39 + 21, cho con dùng tách hàng hoặc chuyển 1 từ 21 sang 39 để được 40 + 20 = 60. Hỏi điều gì không đổi trong cách thứ hai: tổng. Một câu có thể có nhiều cách đúng, và cách thuận phụ thuộc các số cụ thể.
Ghi một chiến lược con muốn nhớ bằng lời của con. Lần sau dùng một câu cùng cấu trúc để xem con nhận ra không. Nếu chơi Beequation, dừng sau một câu để nói chiến lược; không lấy thành tích tính giờ làm mục tiêu duy nhất.
Yêu cầu “giải thích một bước” thường vừa sức hơn “giải thích toàn bộ”. Bắt đầu từ bước đổi giá trị, chẳng hạn vì sao sau khi bù phải bớt lại 1.
Thử thách của IndieIndie cần tính 199 + 36. Cô ong đổi 199 thành 200 để tính nhẩm. Phải điều chỉnh thế nào? Xem lời giải
200 + 36 = 236. Đã cộng thừa 1 nên bớt 1, được 235. Kiểm bằng 235 36 = 199.
Câu hỏi thường gặp
Có. Một vài dấu hoặc số giúp giữ bước; mục tiêu là chọn và hiểu phép biến đổi, không cấm mọi công cụ.
Tuỳ số và điều con đã biết. So hai cách trên một ví dụ rồi chọn cách con giải thích và kiểm được.
Luyện tập cùng Indie
Trong Beequation Kids, cô ong Indie cùng con tìm phép tính giữa các ô tổ ong. Có gợi ý khi con cần, không quảng cáo và không thu thập dữ liệu về trẻ.